|
Gmina Wodzisław położona jest w południowej części województwa Świętokrzyskiego
w obrębie dwóch mikroregionów: Garbu Wodzisławskiego
i Płaskowyżu Jędrzejowskiego.
Wchodzą one w skład krainy geograficznej zwanej Niecką Nidziańską. Znaczna jej część
została włączona do Miechowsko-Działoszyckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. O
powstaniu w okolicach dzisiejszego Wodzisławia osady ludzkiej zdecydowały prawdopodobnie
korzystne warunki naturalne, a więc położenie przy ujściu rzeki Mozgawki do Mozgawy.
Wzmianki historyczne dowodzą, że książęcy gród zwany Wladislawia lub Wladislaw (Włodzisław)
istniał już w XII wieku. Wczesnemu osadnictwu sprzyjało dogodne położenie na skrzyżowaniu
szlaków handlowych.
Wodzisław został lokowany za czasów Kazimierza Wielkiego jako
miasto królewskie w ręce rodu Zadorów. Przybrali oni nazwisko Wodzisławskich, a
następnie Lanckorońskich. Ten wybitny ród magnacki związał swe losy z Wodzisławiem
aż do II wojny światowej. Herb rodu Lanckorońskich - "Zadora" ("Pomieńczyk") stał
się herbem miasta. W drugiej połowie XVI wieku Wodzisław stał się silnym centrum
kalwinizmu. Dla jego potrzeb przejęte zostały kościoły w Wodzisławiu i Mieronicach.
Powstał także zbór kalwiński oraz działała szkoła kalwińska. W XVII wieku Wodzisław
był drugim pod względem liczebności skupiskiem żydów
w województwie krakowskim.
Powstał tu kahał (gmina wyznaniowa) i kirkut (cmentarz żydowski). Żydzi przejęli
dawny zbór kalwiński i przekształcili go na synagogę. Stanowili oni ważną część
społecności Wodzisławia, a w XIX wieku blisko 75 procent jego obywateli.
II wojna światowa przyniosła zagładę na Żydów mieszkających w Wodzisławiu.
W pobliskiej wsi Olszówka, mieszkał szlachcic Jan Chryzostom Pasek, autor "Pamiętników"
- doskonałego obrazu sarmackiego życia.
|